Srbija se sve više oslanja na rudarstvo, poljoprivreda i šumarstvo beleže značajan pad

Dok Beograd stvara gotovo polovinu srpskog BDP-a, novi regionalni podaci pokazuju da se privredna mapa zemlje menja: Vojvodina beleži pad, dok najbrži rast BDP-a po glavi stanovnika ostvaruju Šumadija i Zapadna Srbija, kao i Južna i Istočna Srbija. Istovremeno, industrija i rudarstvo ostaju najveći nosioci bruto dodate vrednosti, sa oko 1,8 biliona (hiljada milijardi) dinara, pokazuju novi podaci za 2024. godinu Republičkog zavoda za statistiku.

Region Beograda najviše doprinosi nacionalnom bruto domaćem proizvodu (BDP) Srbije, sa oko 43,2 odsto učešća i zadržava vodeću poziciju godinama unazad.

Vojvodina je na drugom mestu sa 24,1 odsto, ali beleži blagi pad par godina unazad. Region Šumadije i Zapadne Srbije učestvuje sa 17,4 odsto, a Južna i Istočna Srbija imaju najmanje učešće, 15,3 odsto, ali već par godina unazad beleže rast što ukazuje na postepeno jačanje njihove ekonomske aktivnosti.

Regionalni BDP ( mil. RSD); Preuzeto sa publikacije.stat.gov.rs

BDP po glavi stanovnika porastao u 2024. u odnosu na 2023. godinu porastao je svuda u apsolutnom broju.

Najveći je u Beogradu sa 2,5 miliona dinara i u Vojvodini sa 1,3 miliona dinara po glavi stanovnika. U regionu Šumadije i Zapadne Srbije iznosi 1,1 milion dinara i u Južne i Istočne Srbije 943.000 dinara.

U odnosu na 2023. godinu, BDP po glavi stanovnika u regionu Vojvodine beleži pad od 2,6 odsto, dok Region Šumadije i Zapadne Srbije i Region Južne i Istočne Srbije ostvaruju rast veći od jedan odsto.

Beogradski region i dalje se jasno izdvaja kao region sa najvišim BDP-om po glavi stanovnika, iako beleži mali pad od 0,6 odsto.

Kada se ti podaci iz 2024.godine uporede sa periodom od 2020. godine, primećuje se da sektor poljoprivrede i šumarstva osetno opada, gubeći oko 1,9 procentnih poena, dok rudarstvo beleži rast.

Prerađivačka industrija beleži blagi pad. Građevinarstvo ostaje stabilno, ali poslovanje nekretninama je smanjeno za oko 0,6 procentnih poena.

Beogradska oblast opet čini najveći procenat nacionalnog BDV-a (43,2 odsto), zatim Južnobačka sa udelom od 10,6 odsto, zatim Sremska oblast sa 4,1 odsto i Nišavska i Borska oblast sa 3,9 odnosno 3,8 odsto.

Generalno, najveći udeo u BDV-u Srbije imaju industrija i rudarstvo sa oko 1,8 biliona dinara, zatim trgovina, saobraćaj, turizam i ugostiteljstvo sa oko 1,5 biliona dinara, a potom državna uprava, obrazovanje, zdravstvena i socijalna zaštita sa oko 1,2 biliona dinara.

Najmanji udeo imaju umetnost, zabava i ostale uslužne delatnosti sa oko 258 milijardi dinara, dok nešto veći udeo imaju poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo sa oko 309 milijardi dinara.

To znači da su rudarstvo i prerađivačke industurije bile realno najproduktivnije u Srbiji u 2024. godini.

Kada se ti podaci uporede sa prethodnim periodom od 2020. godine vidi se da poljoprivreda i šumarstvo opadaju i od 2020. su izgubili 1,9 procentih poena. Rudarstvo je u rastu, a preradjivacka indsutrcija opada. Građevina je stabilna, ali poslovanje nekretniama je opalo za 0.6 procentih poena od 2020. godine

Podaci pokazuju da je Beogradski region vodeći centar nauke, inovacija i savremenih uslužnih delatnosti u Srbiji, daleko ispred ostalih regiona. Istovremeno, ovaj region prednjači i u građevinarstvu, što ukazuje na najveći obim izgradnje i investicionih aktivnosti jer BDV od građevine u Beogradu iznosi oko 233 miliona dinara. Međutim, razvijenost različitih sektora u Beogradskom regionu je ujednačena.

Najproduktivnije delatnosti u Vojvodini su rudarstvo, prerađivačka industrcija i energetika. U Vojvodini Južnobački okrug, u kom se nalazi Novi Sad, nema konkurencije u oblastima informisanja i komunikacije, turizma, nauke, inovacije, obrazovanja i zdravstva.

BDV u ovim oblastima prelazi 90 miliona dinara i desetostruko je veći od ostalih delova Vojvodine. Sremska oblast je među jačim delovima Vojvodine, zauzima drugo mesto iza Južnobačke oblast i približuje joj se u oblastima kao što su rudarstvo, energetika, trgovina, saobraćaj, turizam i ugostiteljstvo. Severnobanatska i Zapadnobačka oblast imaju najniži BDV u većini delatnosti, pa spadaju među privredno najslabije delove Vojvodine.

U regionu Šumadije i Zapadne Srbije Šumadijska i Moravička oblast prednjače u rudarstvu i teškim industrijama. U poljoprivredi su najuspešnije Mačvanska i Zlatiborska oblast. Turizam, ugostiteljstvo i saobraćaj su najuspešniji u Šumadijskoj, Moravičkoj i Mačvanskoj oblasti.

Poslovanje nekretninama, naučne i inovacione oblasti su manje razvijene.  Informisanje i komunikacije nisu razvijene u ovom delu Srbije.

U regionu Južne i Istočne Srbije najviše se izdvajaju Nišavska i Borska oblast, gde BDV prelazi 300 milijardi dinara. Nišavska oblast je najrazvijenija u uslužnim delatnostima i predstavlja glavni centar ovog regiona za trgovinu, saobraćaj, skladištenje, informisanje i komunikacije, finansije, poslovanje nekretninama, stručne i naučne usluge, kao i državnu upravu, obrazovanje i zdravstvo.

Posebno se izdvaja u javnom sektoru, gde BDV iznosi oko 74 miliona dinara, kao i u trgovini i saobraćaju sa više od 51 miliona dinara. To pokazuje da je Nišavska oblast administrativno, obrazovno i privredno središte Južne i Istočne Srbije.

Borska ubedljivo prednjači u rudarstvu, prerađivačkoj industriji i energetici. U ovoj grupi delatnosti ostvaruje čak oko 257 miliona dinara, što je višestruko više od većine drugih oblasti.  Najmanji BDV u gotovo svim delatnostima beleže Pirotska i Toplička oblast.

Ekonomska klima u Srbiji najgora još od pandemije: Gradi se samo u Beogradu, ostatak zemlje „tone“