Prošle godine država isplatila 156,5 miliona naknade za ubijene svinje zbog afričke kuge

Tokom 2025. godine vlasnicima životinja kojima su svinje ubijene, odnosno eutanazirane, u okviru sprovođenja mera za suzbijanje i iskorenjivanje afričke kuge svinja, isplaćeno je ukupno 156.539.274 dinara na ime naknade štete.

Tokom 2025. godine eutanazirano je ukupno 5.080 svinja u okviru mera suzbijanja i iskorenjivanja afričke kuge svinja, dok je u 2026. godini, zaključno sa 14. julom, eutanazirano 24.037 svinja.

Na ovaj broj, prema podacima Ministarstva poljoprivrede, značajno je uticalo pojavljivanje bolesti na farmi „Mistral“ u Hrtkovcima, gde je eutanazirana polovina od ukupnog broja svinja – njih 12.135.

Na pitanje koliko je od ukupnog broja eutanaziranih svinja bilo obeleženo i na osnovu čega se isplaćuje naknada štete, iz Ministarstva poljoprivrede navode za Novu ekonomiju da su registracija svinja, kao i evidentiranje gazdinstava zakonska obaveza vlasnika, odnosno držalaca životinja.

„Pravo na naknadu štete ne utvrđuje se automatski samo na osnovu činjenice da je životinja eutanazirana. Naknada štete ostvaruje se u skladu sa Zakonom o veterinarstvu, nakon sprovedenog postupka i utvrđivanja ispunjenosti zakonom propisanih uslova“, navode iz ministarstva.

Od ukupnog broj podnetih zahteva, pozitivno je rešeno 315 zahteva u 2025. godini i isplaćeno 156.539.274 dinara.

Najveći broj zabeleženih slučajeva kuge u Loznici

Tokom 2025. godine najveći broj zaraženih gazdinstava zabeležen je na teritoriji grada Loznice (98 gazdinstava) i opštine Bogatić (36). Na teritoriji opštine Vladimirci gde je trenutno veliki broj žarišta, u 2025, godini nije bio ni jedan slučaj.

Na teritoriji celog Sremskog okruga u 2025. godini imali smo 27 zaraženih gazdinstava, najviše u mestu Obrež (11). U 2026. godini najveći broj žarišta zabeležen je na području Sremskog i Mačvanskog upravnog okruga. Posebno se izdvajaju opštine Pećinci, Ruma, Vladimirci, kao i gradska opština Obrenovac.

Kako naglašavaju iz Ministarstva poljoprivrede, dosadašnja iskustva pokazuju da se povećan broj slučajeva afričke kuge svinja najčešće beleži tokom toplijeg dela godine, naročito u periodu od kasnog proleća i tokom letnjih meseci.

„I tokom 2026. godine najveće pogoršanje epizootiološke situacije (širenja zaraze među životinjama, prim. ur.) zabeleženo je tokom maja, juna i početkom jula. Međutim, afrička kuga svinja nema isključivo sezonski karakter i rizik od pojave i širenja bolesti postoji tokom cele godine“, ističu.

Do 14. jula, prema podacima Ministarstva poljoprivrede, u Srbiji je 35 područja na kojima su zaražene domaće svinje, dok je tri područja – Zapadnobački, Sremski i Kolubarski – u kojima su zaražene divlje svinje.

S druge strane, u 32 mesta je odjavljena pojava kuge kod domaćih svinja zaključno sa 13. julom.

Spisak okruga u kojima je epidemija otvorenaMinistarstvo poljoprivrede

Vakcina protiv afričke kuge svinja ne postoji i dalje. Iz ministarstva naglašavaju da je pronalazk te vakcine jedan od najvećih izazova savremene veterinarske medicine.

„Na globalnom nivou i dalje ne postoji široko prihvaćena i dostupna vakcina koja bi omogućila primenu vakcinacije kao standardne mere kontrole bolesti u Republici Srbiji i Evropskoj uniji. Zbog toga se kontrola afričke kuge svinja i dalje zasniva na ranom otkrivanju bolesti, laboratorijskoj dijagnostici, eutanaziji zaraženih i kontaktnih životinja kada je to propisano, neškodljivom uklanjanju leševa, kontroli prometa životinja i proizvoda, sprovođenju biosigurnosnih mera i kontroli bolesti u populaciji divljih svinja“, dodaju.

Za obeštećenje na ime ubijenih svinja kako bi se sprečilo širenje bolesti afričke kuge svinja, je 2023. godine država isplatila 3,3 milijarde dinara. Ova bolest je, prema podacima Uprave za veterinu, potvrđena u toku 2023. godine na ukupno 2.788 gazdinstava na teritoriji 53 opštine, u 15 upravnih okruga.

Koji su simptomi afričke kuge?

Afrička kuga svinja se prvi put pojavila 2019. godine u Srbiji.

Bolest se širi kontaktom zaraženih sa zdravim svinjama, ishranom svinja pomijama u kojima ima kontaminiranih ostataka hrane, kontaminiranom hranom, vodom, inficiranim krpeljima, odećom i obućom, kontaminiranim predmetima i opremom, prevoznim sredstvima, stajnjakom, leševima uginulih i zaklanih životinja, glodarima i insektima.

Naime, iznenadno uginuće jedne i više svinja, gubitak apetita, potištenost, povišena telesna temperatura do 42 stepena Celzijusa mogu biti znaci da je životinja zaražena.

Takođe, kao simptomi AKS se navode i krvarenja po koži (najčešće po ušima, njušci, repu, nogama, stomaku i bočnim stranama trupa), krvav proliv, pobačaji, nesigurnost u hodu, otežano disanje i kašljanje, povraćanje.

Kako je navela Uprava, svinje ne treba hraniti pomijama, treba izbegavati pašno držanje svinja i sprečiti direktan kontakt sa divljim svinjama.

Takođe, osobe koje su bile u kontaktu sa divljim svinjama moraju dobro oprati i dezinfikovati odeću i obuću, a prijava svake bolesne ili uginule domaće ili divlje svinje je obavezna nadležnom veterinaru.

Jedna od preporuka koju je Uprava navela, u cilju sprečavanja bolesti životinja je i postavljanje dezbarijere na ulazu i izlazu u objekat gde se drže svinje.

Afrička kuga svinja najveći problem za domaće izvoznike mesa